• Invloed van tandpasta op glazuur en op de gezondheid

    Invloed van tandpasta op het glazuur en op de gezondheid

     

    Inleiding

     

    In het kader van de preventie komt de invloed van tandpasta uiteraard vaak aan bod als we het hebben over het behoud van een gezond gebit.  De VWGT heeft daarom terecht de kinderen – onder andere via de scholen –  het gebruik van tandpasta aangeraden.  Het beschermend effect van fluoride is een sterk argument wanneer men een keuze moet maken tussen tandpasta met of zonder fluoride.  Het project glimlachen.be heeft de werking van fluoride ondersteund en heeft er zelfs aan toegevoegd dat er liefst slechts éénmaal gespoeld wordt na het tandenpoetsen.  Het effect van fluoride op het glazuur is namelijk al vele malen wetenschappelijk bewezen en er is een versterkte invloed van fluoride wanneer men de tandpasta langer laat inwerken.  Dit is ook aangehaald door Prof. Jacky Vanobbergen.

    Daarom ontstond er een groot ongenoegen toen er tijdens één van de vergaderingen van de VWGT een artikel werd aangehaald dat tandpasta als gevaarlijk bestempelde en de raadgeving van de VWGT (en meteen ook van glimlachen.be) ondermijnde.  Toevallig was er al rond dezelfde periode een soortgelijk bericht verschenen in het programma van het Rtbf, “on est pas des pigeons”.  Daar wordt letterlijk gezegd dat tandpasta een toxische stof kan bevatten die gevaarlijk is voor het endocrien stelsel en zelfs kankerverwekkend is.  Men verwijst in dit programma naar een artikel en een video dat uitgebracht is door het tijdschrift l’OBS.  Op de video wordt de link tussen tandpasta en triclosan als een evidentie bestempeld.

    Tijd dus om dit grondig te onderzoeken aan de hand van betrouwbare wetenschappelijke publicaties.  Men dient te weten van waaruit de verwarring is ontstaan en we dienen wetenschappelijke argumenten te geven om verkeerde interpretaties te corrigeren.  De VWGT is namelijk de referentie inzake tandheelkundige preventie in Vlaanderen en staat in het kader van de medicalisering van het beroep voor een grote verantwoordelijkheid.  Er is dus nood aan een coherente visie.  Ter meer dat blijkt – nu we er meer aandacht aan geven – dat er talrijke informaties in dat verband op het net verspreid worden, waarvan een deel dient rechtgezet te worden (1).

    Ik heb dus eerst een her-uitzending van het betreffende Rtbf programma willen opzoeken.  Men spreekt over een onderzoek – ze halen echter niet rechtstreeks de referenties aan – waarbij het haar van een aantal kinderen geanalyseerd werden naar de aanwezigheid van toxische stoffen.  Meer bepaald heeft men het over de “oestrogene-like” chemisch vervaardigde substanties.  Er wordt onderzoek gedaan naar 69 moleculen, waaronder triclosan (aanwezig in tandpasta) die bestempeld wordt als een kankerverwekkend ontsmettingsmiddel en die verstorend zou zijn voor de goede functie van het hormonaal stelsel.  Dit zou één van de 800 chemisch vervaardigde moleculen zijn waarbij de WGO zich vragen zou stellen. Voor deze stelling refereert men naar een filmpje en een magazine, l’OBS genaamd, die zelf zou refereren naar een laboratorium in Luxemburg.  Als gemotiveerde speurder en wetenschapper wil ik er het fijne van weten.

     

    Op zoek naar betrouwbare referenties

     

    Het desbetreffende magazine l’OBS, waarin het artikel “votre enfant est-il pollué” verscheen, was al snel uit de boekhandel verdwenen.  Gelukkig vond ik via internet de nodige informatie, van waaruit ik de gegevens kon vinden van het betreffende Labo.  Ook kon ik de essentie van het artikel samengevat zien in enkele teksten – waarvan hier een uittreksel – die men kan vinden op de site (2):

    Ils sont partout. Dans les fruits et légumes, les jouets, les dentifrices, les literies, sur les vêtements que l’on porte… “Ils”, ce sont les perturbateurs endocriniens, un petit millier de molécules chimiques qui chamboulent le système hormonal des humains et, en particulier, celui des enfants.

    Même si la recherche les concernant n’a qu’une vingtaine d’années, ces substances sont de plus en plus associées par les autorités scientifiques à un nombre de troubles et pathologies fort inquiétants : retard intellectuel, problèmes de reproduction, autisme, hyperactivité, diabète, puberté précoce…

    …Ainsi, pour trouver des aliments bio, rien de tel que de miser sur des labels sérieux, objets de certifications..

    Pour les dentifrices, gels douches et autres shampoings, on optera pour Cosmebio, BDH ou Nature et progres ….

     

    Terwijl men zich sterk maakt door de wetenschappelijke autoriteiten aan te halen, wordt er evenwel niet naar verwezen (geen referenties).

    Dit onderzoek moet daarom een aantal vragen kunnen beantwoorden, wil men te weten komen of tandpasta werkelijk gevaarlijk kan zijn.

     

    1.Kan een relatie bewezen worden tussen de moleculen en een ziekte?

    1. Zijn deze stoffen in voldoende mate aanwezig om het gebruik – zoals de VWGT het aanraadt in vraag te stellen?

    3.Is er een verband tussen triclosan in tandpasta en de aanwezigheid van triclosan in de haren van de kinderen?

    1. Bevatten tandpasta’s wel triclosan of andere stoffen die gevaarljk zijn.

     

    Kan een relatie bewezen worden tussen de molecule en ziekte?

     

    Wat deze vraag betreft lijkt een vrij recent onderzoek de schadelijke effecten van triclosan te bevestigen (3).  Om de geloofwaardigheid te onderzoeken van de publicatie vroeg ik bevestiging aan het NRD (NeuroPscience Research Department).  Volgens de expertise van het NRD is het artikel gepubliceerd in een erkend blad en is de kwaliteit van het onderzoek onberispelijk.  De onderzoekers bewijzen dat triclosan toxisch is voor muizen.  Het is gebruikelijk van te extrapoleren naar het menselijk lichaam met een zekere voorzichtigheid. Verder onderzoek is dus aangewezen, vooral wanneer men besluit triclosan in te zetten voor menselijk gebruik.  De absorptie van triclosan gebeurt vlot door de huid en er is bovendien geen onderzoek bekend die de onschadelijkheid van triclosan bewijst, noch die de schadelijkheid ervan tegenspreekt..  In dit geval raden de onderzoekers gebruik te maken van de voorzichtigheids-maatregel.

    Men kan uit het onderzoek het volgende samenvatten:

    -Triclosan (TCS) kan de activiteit blokkeren van type 1 ryanodine-receptoren.

    -TCS heeft een effect op ECC (physiological  Excitation- Contraction Coupling) van zowel hart- als skeletale spieren, in vivo en in vitro.

    -Bij nanomolar tot micromolar dosis is er een effect op de Ca++ geleiding, gevolgd door het compleet uitvallen van de ECC.  Dit is een aanwijzing dat het effect optreedt bij zeer lage dosissen.

     

    Zijn deze stoffen in voldoende mate aanwezig in tandpasta om het gebruik – zoals de VWGT het aanraadt – in vraag te stellen?

     

    Wat de dosis betreft is er een extra waarschuwing voor de accumulatie en de synergetische effecten met andere moleculen.  Over synergetisch versterkende effecten is weinig of niets bekend aangezien iedere wetenschapper van mening is dat het desbetreffende onderzoek veel te kostelijk zou zijn (om niet te zeggen onbegonnen werk).

    Aangaande de dosis heeft het Wetenschappelijk Comité voor Consumentenveiligheid (WCCV) geoordeeld dat het niet veilig was voor de consument om in alle cosmetische producten triclosan als conserveermiddel te blijven gebruiken bij de huidige maximum-concentratie van 0,3 % (4).  Door gebrek aan wetenschappelijk onderzoek was er twijfel over de mening dat het gebruik ervan bij een maximum-concentratie van 0,3 % veilig was in o.a. tandpasta, handzeep, deodorant, douchegel en gezichtspoeder.  Tegenstrijdig leek de schatting op een latere datum van 0,2% maximum-concentratie in mondwater.  Begrijpelijk, aangezien de eerder in dit artikel aangehaalde onderzoekingen plaatsvonden na 2009, datum waarop de eerste beoordeling plaatsvond.  De eerst aangehaalde concentraties zijn naar mijn weten sindsdien niet meer aangepast.  Aangezien de concentraties niet vermeld worden op de tubes tandpasta heeft de consument hier geen zicht op.

    Een studie in 2014 bracht ons echter meer nauwkeurige informatie betreffende de concentraties (5).

    Bij deze studie kwam men tot de conclusie dat er een biologisch relevante verontrustende bron van triclosan aanwezig was in de urine bij het gebruik van tandpasta met triclosan.  Er wordt echter niet verwezen naar de frequentie, de duur en de techniek van het tandenpoetsen (meermaals spoelen of niet) noch naar de hoeveelheid gebruikte tandpasta.  De stijging kwam overeen met 146 ng/ml.  Bij het beroepsmatig gebruik van handzeep met triclosan waren de waarden nog hoger (206 ng/ml). Er dient bijzondere aandacht te gaan naar de goede absorptie van triclosan door het menselijk lichaam.  Om een rechtstreeks toxisch verband te bewijzen tussen triclosan en lichamelijke afwijkingen kunnen we ons echter voorlopig enkel baseren op het onderzoek op muizen.

     

    Volgens een ander onderzoek in 2014 zijn er naast de toxische effecten van triclosan ook gevolgen voor het verstoren van het bacteriëel evenwicht in de mucosa bij de mens (6):

    Het onderzoek werd gepubliceerd in mBio (van American Society for Microbiology). Onderzoekers toonden aan dat het chemische bestanddeel triclosan (dit zit niet alleen in zeep, maar ook in sommige schoonmaakproducten, kledij en tandpasta) aanwezig was in de nasale doorgang van 41% van de deelnemers aan het onderzoek. Triclosan vindt zijn weg door de menselijke mucosa in de neus, en dit moedigt de Staphylococcus aureus bacterie aan. Dit maakt mensen vatbaarder voor infecties.

    Van de 41% van de deelnemers die triclosan in de nasale doorgang hadden, hadden de meesten een Staphylococcus aureus infectie. Ze toonden aan dat de aanwezigheid van triclosan correleerde met een Staphylococcus aureus nasale colonisatie. De data demonstreren volgens de onderzoekers de ongelukkige gevolgen van een ongereguleerd gebruik van triclosan en dragen bij tot de demonstratie van onvrijwillige effecten op milieu en gezondheid.

     

    Is er een verband tussen triclosan in tandpasta en de aanwezigheid van triclosan in de haren van de kinderen?

     

    Door de vlotte absorptie van triclosan door het lichaam kan men inderdaad bevestigen dat deze stof voorkomt in lichaams-vloeistoffen (serum, urine, moedermelk) en de haren van kinderen bij gebruik van tandpasta met triclosan.  Triclosan bevordert de binding van Staphylococcus aureus op menselijke proteïnen alsook op keratine. (6).

    Het laboratotium in Luxemburg die de haren van de kinderen heeft onderzocht is het LIH Luxembourg Institute of Health.  De onderzoeker is Dr. Brice Appenzeller (Phd), directeur van de Human Biomonitoring Research Unit (HBRU).  Jammer dat het oorspronkelijk artikel niet kan gelezen worden (waarschijnlijk betalend).  Ik vond namelijk enkel commentaren op het artikel.

     

    Bevatten tandpasta’s wel triclosan of andere stoffen die gevaarljk zijn?

     

    Er bestaan wel degelijk tandpasta’s die triclosan bevatten.  Het blijkt dat de meeste merken er echter geen gebruik van maken, waarschijnlijk gezien de talrijke twijfels die ontstaan zijn na de reeds aangehaalde onderzoekingen.  Verder onderzoek is nodig naar het verband tussen het gebruik (hoeveelheid, frequentie,duur) en de concentratie in het lichaam alsook tussen de concentratie bij de mens in een concreet kader en de schadelijkheid ervan.  Aangezien triclosan ook in andere toepassingen wordt gebruikt is de graad van toxiciteit afhankelijk van de accumulatie en de synergetische effecten.  Men dient daarbij rekening te houden met individuele capaciteiten van het lichaam tot het verwerken van specifieke toxinen zoals triclosan.

     

    Hoe zit het met de overige bestanddelen in tandpasta?

     

    Verder onderzoek naar de andere moleculen dan triclosan is nuttig gebleken.  Hoewel triclosan de meest duidelijk omstreden en de meest onderzochte stof is, mogen we er niet uit afleiden dat de andere moleculen onschuldig zijn.

    Ik bespreek hierna in het kort welke stoffen, aanwezig in tandpasta, de moeite zijn om te benaderen.  Dit op basis van wetenschappelijk onderzoek waarbij systemische effecten gevonden zijn naast de locale beoogde effecten die gewenst zijn bij het tandenpoetsen.

    De lijst is indicatief en kan niet als volledig worden beschouwd.

    Ondertussen is – op basis van deze onderzoekingen – aangetoond dat de regel van van voorzichtigheid dient te worden overwogen.

     

    Polyethylene glycol

     

    Polyethylene glycol (PEG) wordt gebruikt als bevochtiger en solvent.  Deze heeft vele toepassingen, maar wij concentreren ons enkel op de farmaceutische vorm.

    Dit is een veel minder geconcentreerde vorm en is daarom minder problematisch.  Toch zijn er controversen als het gaat om het inslikken of bij het absorberen via de huid.  Het onderzoek wordt moeilijk gemaakt door de vele fabricatie-methoden (die niet vanzelfsprekend worden vrijgegeven) en door de bijhorende onzuiverheden (zoals zware metalen) die men ontdekt bij analyse.

    In een onderzoek van 2001 vond men voor PEG-25 geen tot lichte irritatie bij konijnen en geen allergische reacties.  Een mogelijk nephrotoxisch effect werd echter weerhouden bij gebruik van een ontsmettende bereiding op PEG-basis op een beschadigde huid (7).

    Gebaseerd op de beschikbare data werd er besloten een concentratie toe te laten tot 10% voor toepassingen op de huid.  Door de bewijzen van nephrotoxiciteit bij verbrande patiënten besluit men het niet toe te passen op een beschadigde huid (7).  Over het contact met de mucosa en het effect op de nieren is geen onderzoek gedaan.

     

    Benzyl alcohol:

     

    Deze is een bewaarmiddel.  Zoals bij veel synthetische bewaarmiddelen kan er een effect optreden ter hoogte van het immuun systeem en aldus leiden tot irritaties.  De MSDS (The Material Data Safety Sheet) waarschuwt voor het contact met huid en ogen.  Herhaald contact kan toxisch zijn voor lever en centraal zenuwstelsel.  Omdat het zeer reactief is maakt men zich zorgen over de afbraak tot het kankerverwekkende formaldehyde wanneer het wordt gebruikt met andere chemicaliën, zelfs in lage dosis. Bij baby’s kan de reactie op benzyl alcohol dodelijk zijn wanneer gebruikt als bewaarmiddel voor arteriële catheters.  Er wordt tegenwoordig aangeraden de aanwezigheid van benzyl alcohol na te kijken op de verpakkingen voor alle toepassingen bij kinderen, ook dus voor zepen, shampoos,….(9)  Toch vind men het nog terug in kindertandpasta.

     

    Natrium Lauryl Sulfaat

     

    Dit is een veel voorkomend ingredient in tandpasta en deze wordt toegevoegd om de pasta meer vastheid te geven.  Door zijn invloed op de oppervlaktespanning is hij verantwoordelijk voor een verzepend effect.  Het is irriterend voor de huid (vanaf 0,5%) en wordt daarom gebruikt in laboratoria om de effecten van medicatie op de huid uit te testen (10)(11).

    Een ander probleem heeft te maken met het feit dat Natrium Lauryl Sulfaat (NLS) reageert met tal van andere ingredienten tot het vormen van de potentieel kankerverwekkende nitraten.

    Daarom wordt het beschouwd als milieu-vervuiler voor grondwater, toxisch voor het aquatisch leven.  Hoewel het een pesticide en een herbicide is werd het daarom voor deze functie afgewezen, mede door het feit dat de productie ervan leidt tot milieu-vervuilende toxische gassen.

    Hoewel dit alarmerend lijkt te zijn, zouden er geen aanwijzingen gevonden zijn dat ingestie bij lage dosis schadelijke effecten zou hebben, op korte termijn, op de gezondheid van ratten, andere dan huid-irritaties (11).

    Andere studies tonen dan weer aan dat NLS in contact met de huid leidt tot het opstapelen ervan in het hart, de longen en de hersenen.  Men stelt zich de vraag of er op langere termijn – wat nog niet onderzocht werd – er toch een negatief effect zou zijn voor de gezondheid door de aanwezigheid in tandpasta (11).

    Er werd een studie uitgevoerd met NLS in tandpasta gedurende zes weken.  Daaruit bleek dat er een invloed was op het bestaan van aphteuse ulceraties (12).

    Volgens het Panel van het Cosmetic Ingredient Review is NLS mogelijk onveilig bij een concentratie van meer dan 2% in cosmetische producten.

    Fluoride

     

    Dat fluoride toxisch is werd meermaals bewezen (13) (14).  De dosis waarbij dit toxisch effect representatief is voor een bepaalde toepassing is echter moeilijk te bepalen. De meeste onderzoekingen zijn gebeurd rond de vraag of ingestie via fluoride-bevattend drinkwater enig schadelijk effect kon hebben op de gezondheid.  Hier volgen een aantal bedenkingen van onderzoekers.

    De World Health Organization (WHO) stelt dat de tanden van mensen in landen waar fluoride aan het water wordt toegevoegd tegenwoordig niet sterker, steviger of beter zijn beschermd tegen gaatjes. Er is geen verschil in het percentage van mensen met gaatjes in de verschillende landen. In Amerika wordt het dan wel aan het drinkwater toegevoegd, maar de tabletten met fluoride die daar worden voorgeschreven voor mensen die het water niet drinken, zijn nooit goedgekeurd door de US Food and Drug Administration (FDA). Sterker nog: de tabletten die zij hebben onderzocht zijn afgewezen.

    Fluoride kwam weer in het nieuws toen een groot medisch tijdschrift, The Lancet, schreef dat er zes chemicaliën nu zijn geclassificeerd als neurotoxine. Deze zes chemicaliën, waaronder fluoride, zijn toegevoegd aan een bestaande lijst van vijf chemicaliën uit 2006. (13)(14)

    Het gaat voornamelijk om neurologische ontwikkelingsstoornissen, autisme inbegrepen, en een variatie aan cognitieve dysfuncties. (14)

    Andere resultaten ondersteunen de mogelijkheid tot het beinvloeden van het gedrag en de prestaties.  Men spoort aan tot meer onderzoek naar dosis-bepaling, ondermeer bij zwangerschap.  Bij kinderen die leefden in een zone met hoge drinkwater-concentraties vond men een lager IQ.(15)

    Sommige onderzoekers wijzen op het feit dat statistisch onderzoek niet automatisch kan geêxtrapoloeerd worden naar een klinische realiteit. (16)

    Ik heb geen onderzoek teruggevonden die voldoende representatief is voor de mogelijke effecten op de gezondheid bij de huidig gebruikte dosissen in tandpasta.

     

    Ter vervollediging haal ik hier nogmaals de commentaren aan naar aanleiding van het herzien van het fluorideadvies:

     

    Volgens Professor A.K. Susheela, oktober 1998:

    “Recent onderzoek toont echter aan, dat fluoride vrijwel elk orgaan in het lichaam kan aantasten, en zelfs gedeeltelijk verantwoordelijk kan zijn voor gedragsproblemen, zoals hyperactiviteit en vele raadselachtige ziekten, zoals ME”.

    De werelgezondheidsorganisatie raadt een maximum dagelijkse dosis aan van 2,0 tot 8,0 mg (wschl. afhankelijk van het gewicht van een persoon).  Indien de tandpasta 1000 ppm fluoride bevat, gebruikt men bij één cm tandpasta (ongeveer 1 ml) 1 mg fluoride.  Indien we dus alle tandpasta inslikken die we op onze tandenborstel plaatsen zitten we mogelijk vanaf tweemaal poetsen over de toegelaten dosis.  Bij 1500 ppm geeft driemaal poetsen bij inslikken 4,5 mg. Uiteraard gaan we dit nooit doen en kunnen we stellen dat de hoeveelheid fluoride in tandpasta veilig, indien:

    • er geen andere toevoegingen gebeuren, bijv via leidingswater, tabletten (0,25 mg), mondspoelingen of voeding.
    • de wereldgezongheidsorganisatie zich op juiste onderzoekingen baseert.

    Een ander aspect bij het inslikken van tandpasta is de samenstelling.  Fluoride lijkt één van de meest onderzochte stoffen te zijn en daarom waarschijnlijk het veiligste.  Een aantal andere stoffen zouden, omwille van andere invloeden op de gezondheid, de instructies kunnen bepalen, los van fluoride.

     

    Tot nu toe heeft men zich gefocused op de effecten van fluoride op de tanden en daarom enkel op de schadelijke nevenwerkingen op de tanden zelf.  In het kader van de medicalisering van het beroep is het even belangrijk dat men de algemene gezondheid respecteert.

    Ter informatie, een aantal referenties die ik nog graag in aanmerking zou willen nemen:

    Is er sprake van chronische fluoridenvergiftiging, dan leidt deze verminderde enzymenactiviteit tot verzwakking van spieren en zelfs tot vernietiging van spierweefsel. Zure fosfatase van menselijk speeksel wordt voor de helft afgebroken wanneer het aan 3,8 dpm fluoride wordt blootgesteld. De hoeveelheid van het enzym cholinesterase in bloed neemt met 61 procent af wanneer het wordt blootgesteld aan 0,95 dpm fluoride – hetgeen minder is dan de aanbevolen niveaus, met aantasting van het zenuwstelsel tot gevolg.(P.A. Smith, ed, Handbook of Experimental pharmacology, Berlin: Springer Verlag, 1970: 48-97).

    Alkaline fosfatase, een enzym dat bepalend is voor botgroei en het goed functioneren van de lever, zou ook worden aangetast door fluoride, zelfs bij lage niveaus. Volgens wetenschappers van de University of California in San Diego, schakelt fluoride het enzym cytochrome C oxidase uit, een zuurstof dragend respiratoir enzym; tekorten aan dit vitale enzym zijn in verband gebracht met kanker, ernstige ziekte en zelfs met wiegendood.(J Biol Chem, 1984; 259: 12984-88)

    Fluoride blijkt zelfs van invloed op de hypofyse, een slijmafscheidende klier die het groeiproces controleert door het reguleren van de productie van schildklierhormonen.(Seances Soc Biol Fil, 1930; 103: 981-2)  Uit dierproeven blijkt, dat het drinken van water, waaraan evenveel fluoride is toegevoegd als aan het drinkwater op verscheidene plaatsen in de wereld, tot afname van de productie van schildklierhormonen leidt tot verontrustend lage niveaus.(Bull Schweiz Akad Med Wiss, 1954; 10: 211-20)

     

    Propylene Glycol (PG)

    In farmaceutische vorm, ook in tandpasta, wordt PG gebruikt als solvent.  Over het algemeen zijn de studies moeilijk in relatie te brengen met de toepassing in tandpasta.  De dagelijkse toepassing bij lage dosis, wat zou leiden tot een eventuele chronische belasting, werd weinig onderzocht.  Enkel een neurologische implicatie onder vorm van bevangenheid werd als chronische klacht teruggevonden.  Ook kan verzuring optreden bij chronisch contact.  Bij dieren werd er nier en leverbeschadiging beschreven.  Daarnaast aanschouwde men mutaties van mammae cellen in vitro.  Men raadt aan van PG te beperken tot het non-food gebruik.  Men beschouwt PG als ongevaarlijk in kleine dosis bij onregelmatig gebruik.  Alles draait om de grens-dosis die voorlopig niet kan bepaald worden.  De absorptie gebeurt vlot en de plasma-peak heeft plaats één uur na inname via de mond.  Bij een kind met brandwonden ontstond bij behandeling met PG-bevattende zalf na tien dagen gebruik, twee dagen interval en reeds één uur na het hervatten van de toepassing een cardio-pulmonair probleem.

    Volgens onderzoekers kan toxiciteit optreden bij hoge dosissen, maar ook bij lange perioden bij lagere dosissen.  Er is echter geen duidelijkheid naar welke concentraties men refereert.  Sommige shadelijke effecten zijn wel gekend: toxiciteit van het centraal zenuwstelsel, hyperosmose, haemolyse, cardiale arythmie, agitatie, verzuring (8).

     

    Glycerine

     

    Glycerine is niet toxisch en geen enkel betrouwbaar onderzoek heeft enig gevaar aangetoond voor het gebruik in tandpasta.  Enkel één bron vermeldt dat glycerine zou blijven kleven op het glazuur waardoor het de remineralisatie via calcium en phosphor zou belemmerd worden.  Voor deze bewering haalt men echter geen betrouwbare referentie aan (17).

     

    Diethanolamine (DEA)

     

    Diethanolamines worden gebruikt in cosmetica zoals shampoo, haarlak, zonnebrandcrème en zeep toegevoegd als oppervlakte-actieve stof, onder meer om de viscositeit van het product te regelen, schuimvorming te verbeteren of emulsies te stabiliseren.  Daarvoor wordt het ook in tandpasta gebruikt.

    Di-ethanolamine tast koper, zink, aluminium en hun legeringen aan.

    Di-ethanolamine kan met nitrieten het kankerverwekkende nitrosamine vormen, die aangetroffen werden in cosmetica.(18)

    In de regelgeving van de Europese Unie betreffende cosmetica zijn daarom een aantal beperkingen opgenomen om de vorming van nitrosamines in cosmetica te voorkomen.  Met betrekking tot tandpasta is geen onderzoek gevonden.

    Aangebracht op de huid van zwangere dieren werd de ontwikkeling van de hersenen van de foetus beïnvloed.(19)

    Andere namen voor het product zijn: Lauramide diethanolamine, Coco Diethanolamide, coconut oil amide van diethanolamine, Lauramide DEA, Lauric diethanolamide, Lauroyl diethanolamide, en Lauryl diethanolamide.

    Dr. Samuel Epstein zegt dat bij herhaalde huidcontact de kans op lever en nierkanker zou kunnen vergroten (19).

     

    Sorbitol

     

    Sorbitol vermijd het uitdrogen wanneer de tube geopend is.  Het is verwant met Xylitol.

    Beiden worden als veilig bevonden.  Wel is geweten dat ze diarhee veroorzaken bij hogere dosissen.

     

    Trisodium phosphate

     

    Deze stof zou vorming van tandsteen vermijden en deels afbreken.  Dit laat toe dat men de tandpasta als “wit makend” kan bestempelen.  Deze wordt aanvaard als voedings-additief.  Onderzoek naar toxiciteit is matig onderzocht.(20)

     

    Sodium saccharin

     

    In een studie werden geen significante sporen gevonden van toxiciteit. (21)

    In andere studies werden een verband gelegd met blaaskanker bij muizen (22)

    De hoeveelheid in tandpasta is te verwaarlozen in verhouding tot de hoeveelheid in “light” dranken.

     

    Natrium Hexametaphosphaat

     

    Is een vorm van zout die ook in de voeding wordt toegelaten.

     

    Carbomer

     

    Er zijn geen aanwijzingen voor schadelijke effecten op de gezondheid. (23)

     

    Natrium Benzoaat

     

    Dit is een bewaarmiddel.  Nochtans is het slechts efficiënt in een zuur milieu (ph lager dan 3,6).

    Natriumbenzoaat kan door een natuurlijke reactie met vitamine C het schadelijke en kankerverwekkende benzeen vormen. Desondanks wordt het al enkele tientallen jaren gebruikt in de frisdrankindustrie. Onderzoekers van de Sheffield Universiteit brengen het gebruik van natriumbenzoaat  in verband met celbeschadigingen, met name ter hoogte van de mitochondria.  (24)  Een onderzoek van de wereldgezondheidsraad in 2000 naar de effecten van natriumbenzoaat concludeerde dat het middel veilig voor consumptie was, hoewel de WGO wel opmerkte dat de hoeveelheid beschikbare wetenschappelijke kennis omtrent de veiligheid beperkt was.

     

    CI 45410, CI 74160, CI 77891, CI 42090,….

     

    CI staat waarschijnlijk voor Cosmetic Ingredient.  Het zijn kleurstoffen die voor de cosmetica zijn goedgekeurd.  CI 45410 klinkt minder bedreigend dan zijn oorspronkelijke naam, 3,4,5,6-Tetrachloro-2-(1,4,5,8-tetrabromo-6-hydroxy-3-oxoxanthen-9-yl)benzoic acid.

    Het heeft ook andere namen (zoals Acid Red 92, Phloxine B,…) en is een non-food product.  In de cosmetica is maximum 1% à 2% toegelaten.  De vorm die op de markt is gebracht bevat lood, kwik en arsenicum in toegelaten hoeveelheden (25)

    Bij muizen vond men bij een toediening van 0,1% en 0,4% via orale weg een significante toename van het gewicht, bij de vrouwtjes een toename van tumoren van de epifyse ( tien maal meer bij de lage dosis) en bij de mannetjes een verhoogde frekwentie van adenoma.  Volgens de SCCNFP is de informatie over het product ver van volledig, verwarrend en inadequaat om het te beschouwen als een veilig ingrediënt in haarverf-producten, noch als oxidatief product, noch voor semi-permanent gebruik (25).

    Er dient opgemerkt te worden dat tandpasta’s één tot drie CI’s bevatten, waarbij wellicht de dosis kan verhoogd zijn ten opzichte van het wetenschappelijk onderzoek.

     

    Cocamidopropyl Betaine

     

    Ook een cosmetisch product (o.a. haarkleur en bleekmiddel) dat in tandpasta wordt gebruikt als antiseptisch middel en verdikkingsmiddel.  Men haalt voornamelijk de allergiserende eigenschappen aan.  Omwille van de talrijke klachten van de gebruikers heeft men dit product grondig onderzocht.  Het werd onder andere getest op ratten, in een korte termijn studie, met concentraties van 0,1 g/kg tot 1,0 g/kg waarbij mortaliteit werd gemeld die niet dosis-afhankelijk was.(26)

     

    Disodium phosphaat

     

    DP is een basischzout dat onschuldig is in de gebruikte concentraties.

     

    Methylparaben

     

    Dit is een bewaarmiddel dat hoofdzakelijk gebruikt wordt in cosmetica.

    Een studie in 2004 bevestigde de aanwezigheid van parabenen in borst-tumoren (27).  Dit zou een mogelijke link aantonen met het oestrogeen effect van de parabenen.  De FDA gelooft echter dat dit effect verwaarloosbaar is, maar wil graag nog meer onderzoek overwegen.  De vele onderzoekingen zijn namelijk te beperkt en vaak tegenstrijdig.  Er kan dus weinig uitsluitsel bekomen worden over de veiligheid bij inslikken, maar in het algemeen leken de studies met betrekking tot de cosmetica en op muizen eerder geruststellend.

    (28)

     

    Besluit:

     

    Uit de onderzoekingen blijkt dat het zeer moeilijk is om te bewijzen dat de stoffen, aanwezig in tandpasta, schadelijk zijn in de concentraties die worden gebruikt.  Ook geldt dit voor de manier waarop men tandpasta zou gebruiken (hoeveelheid, inslikken of weinig spoelen).  Het is echter nog moeilijker om te bewijzen dat het onschadelijk is.

    Er wordt tijdens de onderzoekingen nooit rekening gehouden met de interacties tussen de talrijke moleculen en de mogelijkheid om de concentraties of de effecten te doen stijgen door verschillende soortgelijke producten te combineren.  Het mengen van parabenen bijvoorbeeld laat het gebruik toe van lage dosissen met een gezamenlijk groter effect.

    Een aantal bedenkingen zijn hier van toepassing: eerst kunnen we ons afvragen of het VWGT een standpunt zou innemen die zou leiden tot een advisies naar de inhoud van tandpasta’s, dat onvermijdelijk het gevaar inhoudt dat we bepaalde merken zou promoten en anderen zou afraden.

    Anderzijds stelt de vraag zich of er de ethische verplichting is om de fabrikanten  te ontmoedigen om onzekere samenstellingen te blijven gebruiken.  Te meer omdat er reeds een evolutie in die richting gaande is: triclosan komt niet meer zo vaak voor en bij een aantal tandpasta’s werden de meest omstreden moleculen vermeden.

    De wetenschappelijke benadering wijst alleszins op een aantal alarmerende factoren die in het belang van de volksgezondheid best niet geminimaliseerd worden, maar eerder in een verder wetenschappelijk kader onderzocht zouden moeten worden.

     

    Omdat tandpasta bestaat uit verschillende van deze stoffen, samen vermengd, is er vraag naar meer wetenschappelijk onderzoek naar de synergetische effecten van deze stoffen.  Daardoor laat het ons niet toe een veilige dosis vast te leggen voor elk van deze moleculen.

    De meeste onderzoekingen integreren niet de parameters die bij het gebruik van tandpasta belangrijk zijn, namelijk: de relatief lage concentratie, de dosis die men al of niet zou inslikken en het chronisch gebruik op lange termijn.  Wel is bekend dat voor de meeste stoffen er een accumulatie zou zijn in het lichaam.  Bovendien is er meestal een hoge mate van absorptie door het lichaam.

    De stelling dat alle tandpasta’s veilig zijn voor gebruik is dus niet mogelijk bij gebrek aan gericht onderzoek.

    De stelling dat alle tandpasta’s met fluoride schadelijk zouden zijn is niet bewezen.

    Er zijn voldoende aanwijzingen om te stellen dat het gebruik van de meeste tandpasta’s, voornamelijk bij het systematisch inslikken, met grote voorzichtigheid moet worden benaderd.

     

    Referenties:

     

    (1)Illustraties/ journalistiek:

    https://www.youtube.com/watch?v=WBgxStlghAg

    www.maxisciences.com › Santé

    http://lesbrindherbes.org/2014/01/25/sante-le-triclosan-bactericide-dangereux-present-dans-nos-salles-de-bain/

    http://www.allodocteurs.fr/actualite-sante-dans-nos-dentifrices-un-antibacterien-nocif-pour-la-sante-_8659.html

    http://tempsreel.nouvelobs.com/sante/20151027.OBS8437/enquete-votre-enfant-est-il-pollue.html

     

    (2) tempsreel.nouvelobs.com

     

    (3)US National Library of Medicine

    National Institutes of Health

    Proc Natl Acad Sci U S A. 2012 Aug 28;109(35):14158-63. doi: 10.1073/pnas.1211314109. Epub 2012 Aug 13.

    Triclosan impairs excitation-contraction coupling and Ca2+ dynamics in striated muscle.

    Cherednichenko G1, Zhang R, Bannister RA, Timofeyev V, Li N, Fritsch EB, Feng W, Barrientos GC, Schebb NH, Hammock BD, Beam KG, Chiamvimonvat N, Pessah IN.

     

    (4)http://goedgezond.info/2014/08/weer-waarschuwing-omtrent-makkelijk-absorbeerbare-triclosan-in-antibacteriele-zeep-en-cosmeticaproducten/

     

    (5)Journal of Occupational & Environmental Medicine:

    August 2014 – Volume 56 – Issue 8 – p 834–839

    doi: 10.1097/JOM.0000000000000183

    Original Articles

    Health Care Worker Exposures to the Antibacterial Agent Triclosan

    MacIsaac, Julia K. MD, MPH; Gerona, Roy R. PhD; Blanc, Paul D. MD, MSPH; Apatira, Latifat MD, MPH; Friesen, Matthew W.; Coppolino, Michael MD; Janssen, Sarah MD, PhD, MPH

     

    (6)Citation Syed AK, Ghosh S, Love NG, Boles BR. 2014. Triclosan promotes Staphylococcus

    aureus nasal colonization. mBio 5(2):e01015-13. doi:10.1128/mBio.01015-13.

    • Received 25 November 2013 Accepted 4 March 2014 Published 8 April 2014
    • Copyright © 2014 Syed et al.

    Triclosan Promotes Staphylococcus aureus Nasal Colonization

    • aDepartment of Molecular Cellular and Developmental Biology, University of Michigan, Ann Arbor, Michigan, USA
    • bDepartment of Civil and Environmental Engineering, University of Michigan, Ann Arbor, Michigan, USA

     

    (7)”Final Report on the Safety Assessment of PEG-25 Propylene Glycol Stearate, PEG-75 Propylene Glycol Stearate, PEG-120 Propylene Glycol Stearate, PEG-10 Propylene Glycol, PEG-8 Propylene Glycol Cocoate, and PEG-55 Propylene Glycol Oleate”. International Journal of Toxicology (Taylor and Francis Ltd). 20, Supplement 4: 13–26. 4 January 2001. PMID 11800049.

     

    (8)     Propylene Glycol Toxicity in Children

    Terri Y. Lim, PharmD,1 Robert L. Poole, PharmD,1 and Natalie M. Pageler, MD2,3

     

    ACGIH (1989)  Threshold Limit Values and Biological Exposure
    Indices for 1989-90 (1989)  Am Conf Govt Ind Hyg, Cincinnat,Ohio.

    Arulanantham K, Genel M (1978) Central nervous system toxicity
     associated with ingestion of propylene glycol.  J  Pediatr, 72:
           515-516.

     

    Bekeris L, Baker C, Fenton J et al (1979) Propylene glycol as a
    cause of an elevated serum osmolality.  Am J Clin Pathol, 72:
           633-636.
       
    Catej, Hendrick R (1980) Propylene glycol intoxication and lactic
     acidosis.  N Engl J Med, 303: 1237.
       
     Demey H, Daelmans R, DeBroe ME et al (1984)  Propylene glycol
      intoxication due to intravenous nitroglycerin.  Lancet 1:
           1360.
       
     Demey HE, Daelmans R, Verpooten GA et al (1988)  Propylene
     glycol-induced side effects during intravenous nitroglycerin
     therapy.  Intens Care Med, 14: 221-226.
       
     Denning DW, Webster DB (1987)  Detrimental effect of propylene
      glycol on natural killer cell and neutrophil function.  J Pharm
      Pharmacol 39: 236-238.

     

    Faith, Keyes & Clark’s Industrial Chemicals.  Eds:  FA Lowenheim,
           MK Moran (1975) Wiley-Interscience, New York, pp 688-691

     

    Fisher AA (1982) Propylene glycol dermatitis.  Cutis 21:
           166-178.
       
    Fligner CL, Jack R, Twiggs GA et al (1985)  Hyperosmolality
    induced by propylene glycol:  a complication of silver sufadiazine
    therapy.  JAMA 253: 1606-1609.

     

     Glasgow AM, Boechx RL, Miller AK et al (1983)  Hyperosmolality in
     small infants due to propylene glycol.  Peaditrics, 72:
           353-355.


     Goldsmith LA (1978) Propylene glycol.  Int J Dermatol 17:
           103-705.
       
      Hannuksela M, Forstrom L (1978)  Reactions to peroral propylene
      glycol.  Contact Dermatitis 4: 41-45.

     

    Kelner MJ, Bailey DN (1985)  Propylene glycol as a cause of lactic
    acidosis.  J Anal Toxicol 9: 40-42.
           
    Mac Donal MG, Getson PR, Glasgow AM et al (1987)  Propylene
    glycol:  increased incidence of seizures in low birth weight
    infants.  Pediatrics 79: 622-625.
       
    Martin G, Finberg L (1970)  Propylene glycol: a potentially toxic
    vehicle in liquid dosage form.  J Pediatr, 77:877-878.
       
             
    Morizono T, Paparella MM, Juhn SK (1980)  Ototoxicity of propylene
     glycol in experimental animals.  Am J Otolaryngol, 1: 393-399.
       
             
    OSHA (1989)  Department of Labor, Occupational Safety and Health
    Administration: 29 CFR Part 1910;  Air Contaminants;  FinalRule.
    Federal Register, 54(12): 2332-2983.
       
    Reinhardt CF, Foderaro J, Sprout WL (1978)  Propylene glycol eye
    wash.  J Occ Med, 20: 164.
       
    Robinson CA, Scott JW, Ketchum C et al (1983) Propylene glycol
     interference with ethylene glycol procedures.  Clin Chem, 29:
           727.
      

    Seidenfeld MA, Hanzlik PJ  (1932) The general properties, actions,
    and toxicity of propylene glycol.  J Pharmacol, 44: 109.
       
    Seventeeth Report of the FAO/WHO Expert Committee on Food
    Additives (1974) Tech Rep Ser.  WHO 539.
       
     Smolinske SC, Vandenberg SA, Spoerke DG et al (1987)  Propylene
     glycol content of parenteral medications (Abstract 156),
     AACT/AAPCC/ABMT/CAPCC  Annual Scientific Meeting.
       
     Speth PAJ, Vree TB, Neilen NFM et al (1987)  Propylene glycol
     pharmacokinetics and effects after intravenous infusion in humans.
     Ther Drug Monit, 9: 225-258.
       
     Trancik RJ, Maibach HI (1982)  Propylene glycol:  irritation or
     sensitization?  Contact Dermatitis,8:185-189.
       
       World Health Organization (1974)  Toxicological evalution of
       certain food additives with a review of general principles and of
       specifications:  17th Report of the Joint FAO/WHO Expert Committee
       on Food Additives, Technical Report Series, No. 539, World Health
       Organization, Geneva.
       
        Yu DK, Elmquist WF, Sawchuk RJ (1985)  Pharmacokinetics of
        propylene glycol in humans during multiple dosing regimens.  J
         Pharm Sci, 74:876-879.

     

    Janusz Szajewski, MD
                        Warsaw Poison Control Centre
                        Szpital Praski
                        03-701 Warszawa
                        Poland
       
                        Tel:    48-22-190897/196654
                        Fax:    48-22-196943
                        Tlx:    813601 sbtpl

    http://www.naturalnews.com/023138_propylene_glycol_products_natural.html#


    (9)Adam Clymer, “Benzyl Alcohol Linked to Deaths of 16 Infants,” New York Times, June 1, 1982, http://www.nytimes.com/1982/06/01/science/benzyl-alcohol-linked-to-deaths-of-16-infants.html.

    Macht DI. A pharmacological and therapeutic study of some benzyl esters.J Pharmacol 1918;II:419-46.

    WHO Drug Information Bulletin 1981 (Jan-Jun), pp 29, 31.

    http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/00001109.htm

     

    (10)http://www.healthy-communications.com/slsmostdangerousirritant.html

     

    (11)JOURNAL OF THE AMERICAN COLE OF TOXICOLOGY Volume 2, Number 7, 1983

    Mary Ann Liebert, Inc., Publishers

    Final Report on the Safety Assessment of Sodium Lauryl Sulfate

     

    (12) Herlofson BB, Barkvoll P. The effect of two toothpaste detergents on the frequency of recurrent aphthous ulcers. Acta Odontol Scand. 1996 Jun;54(3):150-3. PMID 8811135

     

    (13)http://jessevandervelde.com/fluoride-nu-officieel-giftig-heeft-fluoride-bijwerkingen/

     

    (14)Neurobehavioural effects of developmental toxicity

    Dr Philippe Grandjean, MD, Philip J Landrigan, MD

    Published Online: 14 February 2014

    The Lancet Neurology

     

    (15) Developmental Fluoride Neurotoxicity: A Systematic Review and Meta-Analysis

    Anna L. Choi, 1 Guifan Sun, 2 Ying Zhang, 3 and Philippe Grandjean1, 4

     

    (16)Jeckel et al. 2007; Rothman et al. 2008; Szklo and Nieto 2007.

     

    (17) http://www.naturalnews.com/050936_toothpaste_toxic_ingredients_oral_health.html

     

    (18)OPINION CONCERNING DIALKYL- AND DIALKANOLAMINES AND THEIR SALTS IN COSMETIC PRODUCTS ADOPTED BY THE SCCNFP DURING THE 17TH PLENARY MEETING OF 12 JUNE 2001

    Scientific committees European commission

     

    (19)http://www.unc.edu/news/archives/aug06/zeiselDEA080306.htm

    Dr. Samuel Epstein, professor of environmental health at University of Illinois,

     

    (20) Elinger 1972

     

    (21)Toxicology. 1976 Aug-Sep;6(2):133-8.

    Subacute toxicity studies with sodium saccharin and two hydrolytic derivatives.

    Kennedy GL Jr, Fancher OE, Calandra JC.

     

    (22)Science. 1970 Jun 5;168(3936):1238-40.

    Production of urinary bladder carcinomas in mice by sodium saccharin.

    Bryan GT, Ertürk E, Yoshida O.

     

    (23)Carcinogenicity of saccharin.

    M D Reuber

    (23) IARC. Monographs on the Evaluation of the Carcinogenic Risk of Chemicals to Humans. Geneva: World Health Organization, International Agency for Research on Cancer, 1972-PRESENT. (Multivolume work)

    (24)The Independent, “Caution: Some soft drinks may seriously harm your health“, 27 mei 2007

     

    (25) OPINION OF THE SCIENTIFIC COMMITTEE ON COSMETIC PRODUCTS AND NON-FOOD PRODUCTS INTENDED FOR CONSUMERS

    http://ec.europa.eu/health/ph_risk/committees/sccp/documents/out262_en.pdf

     

    (26) Draft Final Amended Report on Cocamidopropyl Betaine and Amidopropyl Betaines.

     

    (27)(Darbre, in the Journal of Applied Toxicology

    (28) Int J Toxicol. 2008;27 Suppl 4:1-82. doi: 10.1080/10915810802548359.

    Final amended report on the safety assessment of Methylparaben, Ethylparaben, Propylparaben, Isopropylparaben, Butylparaben, Isobutylparaben, and Benzylparaben as used in cosmetic products.

     

    (28) http://www.fda.gov/Cosmetics/ProductsIngredients/Ingredients/ucm128042.htm

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *